Anatomia

Fizjo Body Med

W każdy czwartek mamy przyjemność publikować Wam ciekawe artykuły dotyczące naszego ciała, jego budowy oraz funkcjonowania, zmianom podczas urazów i kontuzji oraz ich zapobieganiu.
Serdecznie zapraszamy!

Staw skokowo-łódkowo-piętowy

Staw skokowo - piętowo - łódkowy (łac. articulatio talocalcaneonavicularis)

Zazwyczaj nazywany stawem skokowym dolnym. Staw ten złożony jest z dwóch pomniejszych komór tworzących staw skokowy przedni i tylny, co jest efektem rozdzielenia przez więzadło skokowo-piętowe.
Staw skokowy przedni utworzony jest pomiędzy koścmi: skokową, piętową i łódkowatą. Jego torebka stawowa jest dodatkowo wzmocniona trzema więzadłami:

  • piętowo - łódkowym;
  • skokowo - łódkowym;
  • rozdwojone.

Tylna część stawu skokowego dolnego, staw skokowo - piętowy (łac. talocalcanea) utworzony jest pomiędzy powierzchniami stawowymi tych kości. Jego torebka wzmocniona jest czterema wiązadłami skokowo - piętowymi: przednim, tylnym, bocznym i między kostnym.
Ruchomość stawu skokowo - piętowo - łódkowego jest złożona. Przede wszystkim mówimy tu o ruchach nawracania i odwracania, polegające na unoszeniu bądź obniżeniu brzegu bocznego stopy. Co więcej, staw skokowy dolny ma także spory udział w zginaniu i prostowaniu stóp.

Staw skokowo-goleniowy

Staw skokowo-goleniowy (łac. articulatio talocruralis)

Zwany potocznie stawem skokowym górnym. Znajduje się pomiędzy bloczkiem kości skokowej, a wcięciem jakie tworzą nasady dolne kości piszczelowej i strzałkowej. W jego skład wchodzą także obie kostki (boczna i przyśrodkowa).
Torebka tego stawu jest bardzo mocna po bokach, natomiast luźniejsza z przedniej i tylnej strony. Budowa wynika z obecności czterech silnych więzadeł:

  • trójgraniastego;
  • skokowo - strzałkowego przedniego;
  • skokowo - strzałkowego tylnego;
  • piętowo - strzałkowego.

Staw skokowy górny stanowi idealny przykład stawu zawiasowego, w którym odbywają się jedynie ruchy: prostowania (z. grzbietowego) i zgięcia (z. podeszwowego).

Kręgosłup

Kręgosłup (łac. columna spinalis)

Mianem kręgosłupa określa się słup kostny, który pełni rolę rusztowania dla miękkich elementów naszego ciała i równocześnie stanowi podporę dla górnej części tułowia. Kręgosłup zbudowany jest z 32 - 34 kręgów, które zostały podzielone na powszechnie nam znane odcinki:

  • szyjny - 7 kręgów;
  • piersiowy - 12 kręgów;
  • lędźwiowy - 5 kręgów;
  • krzyżowy - 5 kręgi;
  • guziczny - od 3 do 5 kręgów.

Kręgi układające się w całość tworzą kanał kręgowy będący ochroną dla rdzenia kręgowego, jednej z części naszego systemu nerwowego. W obrębie samego kręgosłupa wyróżnia się trzy rodzaje połączeń: kościozrosty, chrząstko zrosty i więzozrosty, określane potocznie więzadłami.
Kręgosłup jest strukturą ruchomą umożliwiającą:

  • zgięcie i wyprost;
  • skłony boczne;
  • ruchy skrętne tzw. rotacje;
  • obwodzenie jako wypadkowa ww.

Kręgosłup wbrew pozorom nie jest prosty, a esowato wygięty. Wygięcia tworzą nam naturalne krzywizny określane mianem kifozy (odcinek piersiowy) i lordozy (odcinek szyjny i lędźwiowy). Zaburzenie ich prawidłowości, o charakterze pomniejszenia lub powiększenia, skutkuje rozwojem wad postawy.

Klatka piersiowa

Mięsień piersiowy większy (łac. muscules pectoralis major)

Mięsień piersiowy większy jest najbardziej powierzchownym mięśniem na przedniej stronie klatki piersiowej. Ze względu na jego rozległe położenie, wyróżnia się trzy części:

  • górną (obojczykową) biegnącą od domostkowej części obojczyka;
  • środkową (mostkową) znajdującą się na kilku chrząstkach żebrowych i przedniej powierzchni mostka;
  • dolną (brzuszną) odchodzącą od przedniej blaszki pochewki mięśnia prostego brzucha.

Włókna mięśniowe zbiegają się w jednym punkcie przyczepu końcowego, którym jest guzek większy kości ramieniowej.

Podstawowym ruchem, jaki wynika z współpracy wszystkich trzech aktonów, jest obniżenie, przywiedzenie i rotacja wewnętrzna ramienia. Mięsień piersiowy większy to także mięsień pomocniczy wdechowy i pomocnik mięśnia najszerszego grzbietu, odpowiedzialnym za dźwiganie tułowia przy podniesionych i ustalonych ramionach.

Mięsień piersiowy mniejszy

Mięsień piersiowy mniejszy (łac. muscules pectoralis minor)

Mięsień ten znajduje się pod mięśniem piersiowym większym. Włókna rozciągnięte są pomiędzy zewnętrzną powierzchnią żeber od II do V, a wyrostkiem kruczym łopatki.

Mięsień piersiowy mniejszy jest pomocnikiem dla swojego większego odpowiednika. Wobec tego funkcja będzie polegać obniżeniu obręczy barkowej, wysunięciu go w przód i skręceniu do wewnątrz. Także spełnia rolę mięśnia oddechowego i pomagającego w trakcie dźwigania tułowia.

Stożek rotatorów

Stożek rotatorów

Mianem stożka rotatorów określa się grupę struktur ścięgnistych, które zawarte są między mięśniami przyczepionymi do łopatki. Sam stożek pokrywa górną, przednią i tylną powierzchnię stawu ramienno-łopatkowego.

W skład pierścienia rotatorów wchodzą cztery mięśnie: nadgrzebieniowy, podgrzebieniowy, obły mniejszy i podłopatkowy.

Stożek rotatorów pełni funkcję stabilizującą dla stawu ramiennego w dwóch płaszczyznach ruchu: czołowej i poprzecznej. Działalność tej struktury jest ściśle skorelowana z funkcjonalnością mięśnia naramiennego.

Więzadło krzyżowe przednie

Więzadło krzyżowe przednie (łac. ligamentum cruciatum anterius)

Więzadło charakteryzujące się budową dwupęczkową.

Przyczep początkowy tego więzozrostu obejmuje wewnętrzną powierzchnię kłykcia bocznego kości udowej. Stamtąd przebiega w skośnie w dół i przyśrodkowo. Przyczepem końcowym jest pole międzykłykciowe, które jest zlokalizowane na przedniej powierzchni kości piszczelowej.

Pod kątem funkcjonalnym, ACL odpowiada za połączenie kości udowej i piszczelowej. Oprócz tego zapewnia odpowiednią stabilizację stawu kolanowego w ułożeniu zgięciowym.

Uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego stanowią jedną z najczęstszych przyczyn kontuzji u sportowców, w szczególności u zawodników piłki nożnej.

Do diagnostyki stanu ACL wykorzystuje się test Lachmana.

Mięsień dźwigacz łopatki

Mięsień dźwigacz łopatki (łac. muscules levator scapulae)

Pod kątem topograficznym dźwigacz łopatki należy do warstwy powierzchownej mięśni grzbietu, dokładniej rzecz biorąc do grupy mięśni kolcowo-ramiennych (łac. musculi spinohumerales). Zlokalizowany jest na bocznej powierzchni szyi.

Dźwigacz łopatki jest rozpięty pomiędzy guzkami tylnymi wyrostków poprzecznych czterech pierwszych kręgów szyjnych, a kątem górnym łopatki.

Funkcjonalnie jest najsłabszym mięśniem tej grupy.

Jego zadaniem jest uniesienie łopatki ku górze i przyśrodkowo, co oznacza że współdziała z górnym aktonem mięśnia czworobocznego (m. trapezius). W przypadku ustalonych barków umożliwia zgięcie kręgosłupa szyjnego w tył, natomiast przy jednostronnej pracy odpowiada za jego zgięcie boczne.

Mięsień żwacz

Mięsień żwacz (łac. m. masseter)

Jeden z mięśni głowy, który tworzy grupę tzw. mięśni żwaczowych. Zbudowany jest z dwóch, przesuwalnych względem siebie warstw.

Powierzchowna część żwacza biegnie od łuku jarzmowego i dolnego brzegu kości jarzmowej. Przyczep końcowy stanowi boczna części gałęzi i kąta żuchwy.

Warstwa głęboka żwacza również rozpoczyna się na łuku jarzmowym i przebiega aż do stawu skroniowo-żuchwowego.

Żwacz umożliwia uniesienie żuchwy oraz jej obrót na zewnątrz.

Obojczyk

Obojczyk (łac. clavicula)

Jedna z dwóch kości wchodzących w skład obręczy kończyny górnej, zwanej potocznie obręczą barkową.

Obojczyk to kość długa, w której wyróżniamy trzon z dwoma zakończeniami. Jego przyśrodkowa część jest wygięta w kierunku przednim, natomiast boczna w kierunku tylnym.

Dolna powierzchnia trzonu obojczyka, po stronie końca mostkowego, posiada wycisk więzadła żebrowo-obojczykowego. Z kolei przy końcu barkowym zlokalizowane są: guzek stożkowaty oraz kresa czworoboczna, które stanowią miejsce przyczepu więzadeł.

Koniec mostkowy obojczyka charakteryzuje się owalnym kształtem, który tworzy powierzchnie stawową umożliwiającą połączeniem z wcięciem obojczykowym mostka. W analogiczny sposób koniec barkowy tej kości pozwala na połączenie z wyrostkiem barkowym łopatki.

Obojczyk stanowi miejsce przyczepu następujących mięśni:

  • mostkowo-obojczykowo-sutkowego
  • piersiowego większego
  • naramiennego
  • czworobocznego
  • mostkowo-gnykowego
Kaletka maziowa

Kaletka maziowa (łac. bursa synovialis)

Struktura narządu ruchu, która zbudowana jest z tkanki łącznej. Stanowi jeden z wytworów błony maziowej.

Kaletki maziowe mają postać worka składającego się z dwóch części:

  • zewnętrznej - łącznotkankowej i włóknistej,
  • wewnętrznej - maziowej i delikatnej,

W większości przypadków kaletki są połączone z jamą stawową, gdzie może być podzielona w sposób całkowity lub fragmentaryczny. Co więcej, kaletki maziowe mogą też występować pomiędzy:

  • kością i ścięgnem,
  • kością i mięśniem,
  • torebką stawową i ścięgnem

Wspomniana już wewnętrzna warstwa kaletek pozwala na wydzielanie substancji maziowej, zwanej potocznie mazią stawową. Dzięki niej dochodzi do ograniczenia tarcia pomiędzy mięśniem, a strukturą do której jest przyczepiony. Oprócz tego, zadaniem kaletek jest ułatwienie ślizgów pomiędzy narządami.

Mięsień gruszkowaty

Mięsień gruszkowaty (łac. muscules piriformis)

Mięsień należący do grupy tylnej obręczy biodrowej.

Przyczep początkowy mięśnia gruszkowatego znajduje się na miednicznej powierzchni kości krzyżowej. Jego brzusiec przechodzi przez otwór kulszowy większy, a następnie kończy się na przyśrodkowej stronie krętarza większego kości udowej.

Mięsień gruszkowaty odpowiada przede wszystkim za rotacje zewnętrzną uda. Oprócz tego jest słabym odwodzicielem i prostownikiem w stawie biodrowym. Dodatkowo pozwala na pochylenie miednicy oraz całego tułowia w kierunku ustalonej kończyny dolnej.

Mięsień kruczo-ramienny

Mięsień kruczo-ramienny (łac. muscules coraco-brachialis)

Jeden z mięśni tworzących grupę przednią ramienia.

Przyczep początkowy mięśnia kruczo-ramiennego jest wspólny dla mięśnia piersiowego mniejszego i głowy krótkiej dwugłowego. Punktem tym jest wyrostek kruczy łopatki.

Punktem przyczepu początkowego jest mniej więcej połowa długości przednio-przyśrodkowej powierzchni kości ramiennej.

Główną funkcją mięśnia kruczo-ramiennego jest zgięcie i przywiedzenie ramienia. W zależności od położenia ramienia, mięsień ten pozwala na jego skręcenie do wewnątrz lub na zewnątrz.

Mięsień zasłaniacz wewnętrzny

Mięsień zasłaniacz wewnętrzny (łac. muscules obturatorius internus)

Mięsień ten wchodzi w skład grupy brzusznej mięśni tworzących obręcz miedniczną.

Przyczepem początkowym zasłaniacza wewnętrznego jest wewnętrzna powierzchnia błony zasłonowej oraz powierzchnia kości otaczających otwór zasłoniony. Brzusiec mięśniowy przechodzi przez otwór kulszowy mniejszy, a punktem przyczepu końcowego jest dół krętarzowy kości udowej.

Pod kątem funkcjonalności zasłaniacz wewnętrzny odpowiada za rotacje zewnętrzną uda. Oprócz tego stanowi pomoc w ruchach prostowania i przywiedzenia uda w stawie biodrowym.

Mięsień zasłaniacz zewnętrzny

Mięsień zasłaniacz zewnętrzny (łac. muscules obturatorius externus)

Podobnie jak zasłaniacz wewnętrzny, wchodzi w skład grupy brzusznej mięśni tworzących obręcz kończyny dolnej.

Zasłaniacz zewnętrzny jest rozciągnięty pomiędzy zewnętrzną powierzchnią błony zasłonowej i kośćmi otaczającymi otwór zasłoniony, a dołem krętarzowym kości udowej.

Wraz z zasłanaiczem wewnętrznym odpowiada za rotacje zewnętrzną w stawie biodrowym, a także pomaga w prostowaniu i przywiedzeniu uda.

Mięsień trójgłowy ramienia

Mięsień trójgłowy ramienia (łac. muscules triceps brachii)

Główny mięsień grupy tylnej ramienia.

Typowy mięsień wieloaktowny, który jak sama nazwa wskazuje posiada trzy głowy z różnymi przyczepami początkowymi.

Głowa długa rozpoczyna się na guzie podpanewkowym łopatki. Głowa boczna odchodzi od powierzchni tylnej kości ramiennej, nieco nad bruzdą nerwu promieniowego. Z kolei głowa przyśrodkowa biegnie od powierzchni poniżej wspomnianej bruzdy nerwowej. Przyczepem końcowym mięśnia trójgłowego jest wyrostek łokciowy kości łokciowej.

Wszystkie trzy głowy odpowiadają za ruch wyprostu w stawie łokciowym, będąc jednocześnie jedynym prostownikiem w tym stawie. Samodzielna praca głowy długiej umożliwia wyprost w stawie ramiennym oraz przywodzenie.

Nadgarstek

Nadgarstek (łac. carpus)

Zbudowany jest z ośmiu różnokształtnych kości, które są podzielone na dwa szeregi - bliższy i dalszy.

Bliższy szereg nadgarstka składa się z kości:

  • łódeczkowatej,
  • księżycowata,
  • trójgraniasta,
  • grochowata,

Dalszy szereg nadgarstka składa się z kości:

  • czworobocznej większej,
  • czworobocznej mniejszej,
  • główkowatej,
  • haczykowata,

Kości tworzące nadgarstek posiadają po kilka powierzchni stawowych, które w efekcie tworzą łuk. W wyniku tego na nadgarstku można wyróżnić powierzchnie grzbietową (wypukłą) oraz dłoniową (wklęsłą).

W obrębie nadgarstka wyróżnia się szereg połączeń stawowych, występujących zarówno pomiędzy jego kośćmi jak i sąsiadującymi strukturami:

  • staw promieniowo - nadgrastkowy,
  • staw śródnadgarstkowy,
  • staw nadgarstkowo - śródręczny kciuka,
  • stawy międzynadgarstkowe,
  • stawy nadgrastkowo śródręczne.
Staw krzyżowo-biodrowy

Staw krzyżowo-biodrowy (łac. articulatio sacroiliaca)

Jest połączeniem zawartym pomiędzy powierzchnią uchowątą kości biodrowej i krzyżowej. Krótka i niezwykle napięta torebka stawowa determinuje ograniczoną ruchomość tego stawu.

Wzmocniony czterema połączeniami więzadłowymi:

  • krzyżowo-biodrowym brzusznym,
  • krzyżowo-biodrowym grzbietowym,
  • krzyżowo-biodrowym międzykostnym,
  • biodrowo-lędźwiowym,

Staw krzyżowo-biodrowy stanowi jedno z połączeń ruchowych w obrębie miednicy.

Kość ramieniowa

Kość ramieniowa (łac. humerus)

Najdłuższa i największa kość tworząca kończynę górną.

Stanowi miejsce przyczepu wielu mięśni oraz więzadeł.

Jest jednym z elementów tworzących staw ramienny, a także staw łokciowy (składający się z dwóch pomniejszych połączeń: ramienno-promieniowego i ramienno-łokciowego).

Łąkotki stawowe

Łąkotki stawowe (łac. menisci)

Elementy łącznotkankowe (chrzęstne i włókniste) wchodzące w skład torebki stawu kolanowego.

Wyróżniamy łąkotkę boczną i przyśrodkową. W zależności od strony siły nacisku ich kształt ulega zmianie. Odpowiadają za podział jamy stawowej na dwa piętra: górne i dolne.

Łąkotki odpowiadają za amortyzację wstrząsów w trakcie poruszania się, a także lepiej dopasowują do siebie powierzchnie stawowe. Usunięcie łąkotek powoduje większe ścieranie powierzchni kości, a także powstanie wolnych przestrzeni co znacząco utrudnia ruch prostowania.

Kość promieniowa

Kość promieniowa (łac. radius)

W klasyfikacji anatomicznej pod względem rozmiarów zaliczana jest do kości długich.

Wraz z kością łokciową tworzy przedramię. Co więcej, obie kości posiadają połączenia pomiędzy sobą: staw promieniowo-łokciowy bliższy i dalszy.

Wchodzi też w skład kości nadgarstka - w postaci stawu promieniowo - nadgarstkowego

Kość łokciowa

Kość łokciowa (łac. ulna)

Kość długa należąca do grona kości tworzących przedramię.

Wraz z kością promieniową tworzy dwa stawy: promieniowo-łokciowy bliższy i dalszy.

W przeciwieństwie do wspomnianej już kości promieniowej, kość łokciowa nie jest połączona z nadgarstkiem. Wszystko za sprawą chrząstki stawowej o trójkątnym kształcie, która oddziela głowę kości łokciowej.

Rzepka

Rzepka (łac. patella)

Największa trzeszczka w ludzkim ciele, umiejscowiona do przodu od dolnego końca kości udowej.

W układzie ruchu człowieka stanowi spłaszczoną i trójkątną kość, która charakteryzuje się zaokrąglonymi brzegami.

Składa się z dwóch powierzchni (przedniej i tylnej), a także trzech brzegów oraz wierzchołka i podstawy

Tylna strona rzepki posiada dwudzielną .powierzchnię stawową, natomiast jej przód jest zrośnięty ze ścięgnem mięśnia czworogłowego uda.

Podstawowymi funkcjami rzepki jest ochrona stawu kolanowego od przodu, a także mocniejsze akcentowanie pracy wspomnianego mięśnia czworogłowego.

Rzepka

Staw łokciowy (łac. articulatio cubiti)

1. Staw utworzony z trzech pomniejszych połączeń:

  • ramienno-promieniowego
  • ramienno-łokciowego
  • promieniowo-łokciowego bliższego

2. Stawy powstałe pomiędzy kośćmi przedramienia i kością ramienną zalicza się do grona połączeń zawiasowych. Ich główną funkcją są ruchy zgięcia i wyprostu.

3. Stawy promieniowo-łokciowy bliższy jest utworzony pomiędzy wcięciem promieniowym kości łokciowej oraz obwodem stawowym głowy kości promieniowej. To połączenie umożliwia ruchy nawracania i odwracania przedramienia, a także nadgarstka (współdziałając ze stawem promieniowo-łokciowym dalszym).

4. Staw łokciowy jest połączeniem ulegającym dość częstym kontuzjom czego dowodem są niektóre schorzenia jak np. łokieć golfisty czy tenisisty.

Rzepka

Dermatomy

1. Specyficzne rejony skóry, które zaopatrywane są przez jeden konkretny nerw wychodzący z rdzenia kręgowego.

2. Ból dermatomu określa się jako objaw, a nie stan. Może mieć zróżnicowany charakter - począwszy od pieczenia, przez uczucie kłucia, a skończywszy na swędzeniu czy innych odczuciach. Każdy pacjent może inaczej reagować na ból dermatomu.

3. Dermatomy pozwalają fizjoterapeutom i lekarzom na skuteczne poszukiwanie przyczyn problemów, które objawiają się wspomnianymi dolegliwościami bólowymi. Badanie dermatomów np. poprzez ukłucie konkretnego obszaru ciała daje informację o prawidłowym funkcjonowaniu konkretnego segmentu rdzenia.

4. Powyższe reguła nie jest jednak stała bo niejednokrotnie uszkodzony segment może być odczuwany przez pacjenta, a to z uwagi na fakt iż dany obszar jest unerwiony przez sąsiadujące segmenty.

Rzepka

Hipokamp (łac. hippocampus)

1. Jeden z elementów systemu nerwowego, który wpisuje się do grona struktur tworzących układ limbiczny. Jest zlokalizowany w płacie skroniowym.

2. W jego skład wchodzą trzy struktury: koryto, stopa i strzępka.

3. Zadaniem hipokampu jest przesyłanie informacji nerwowej z pamięci krótkotrwałej do długotrwałej. Proces ten określa się mianem zjawiska konsolidacji.

4. Hipokamp to także struktura umożliwiająca rozumienie i czucie orientacji przestrzennej.

5. Zniszczenie hipokampa w dużej mierze może być efektem długotrwałego stresu, którego następstwem jest wzrost wydzielania kortyzolu. Hormon ten w znaczącym stopniu powoduje degradację hipokampa. Równie istotnym czynnikiem doprowadzającym do zaburzenia jego funkcjonalności są glikokortykosteroidy, nawet te podawane w dawkach terapeutycznych.

Rzepka

Nerw błędny (łac. nervus vagus)

1. Nazywany też nerwem X, stanowi jeden z najdłuższych nerwów czaszkowych. Klasyfikuje się go do mieszanych połączeń nerwowych z uwagi na obecność włókien czuciowych, ruchowych i przywspółczulnych.

2. Nerw błędny ma charakter przywspółczulnych i wchodzi w skład autonomicznego układu nerwowego.

3. Opisywany nerw czaszkowy zaopatruje ruchowo mięśnie tworzące podniebienie, gardło oraz krtań. Z kolei czuciowo obejmuje oponę twardą tylnego dołu czaszki, tylną część zewnętrznej powierzchni błony bębenkowej, skórę pokrywającą tylną i dolną ścianę zewnętrznego przewodu słuchowego, fragment małżowiny usznej oraz krtań.

4. Nerw błędny zaopatruje parasympatycznie wszystkie narządy jamy brzusznej i klatki piersiowej.

Rzepka

Spojenie łonowe (łac. symphysis pubica)

1. Mianem spojenia łonowego określa się chrząstkozrost pozwalający na połączenie obu kości łonowych wchodzących w skład miednicy.

2. Spojenie łonowe jest postrzegane jako idealny przykład formy przejściowej pomiędzy chrząstkozrostem, a kością.

3. Samo spojenie jest efektem połączenia powierzchni spojeniowych kości łonowych, które z zewnątrz są pokryte chrząstką szklistą. Natomiast pomiędzy tymi powierzchniami znajduje się chrzęstno-włóknisty krążek międzyłonowy.

4. Jednym z najczęstszych problemów w obrębie spojenia łonowego jest tzw. rozejście się, które polega na obluzowaniu się chrząstkozrostu łonowego oraz połączeń pomiędzy stawami krzyżowo biodrowymi. Problem ten dotyczy kobiet w ciąży, a jego objawami są m.in. zaburzenia chodu, znaczne dolegliwości bólowe oraz upośledzenie wykonywania niektórych czynności.

Rzepka

Mięsień trójgłowy łydki (łac. triceps surae)

1. Mięsień utworzony z dwóch pomniejszych struktur mięśniowych: brzuchatego łydki i płaszczkowatego.

2. Mięsień brzuchaty łydki (łac. musculus gastrocnemius) posiada dwie głowy:

  • boczną - rozpoczynającą się powyżej kłykcia bocznego kości udowej
  • przyśrodkową - rozpoczynającą się powyżej kłykcia przyśrodkowego kości udowej

Przyczepem końcowym mięśnia brzuchatego jest guz piętowy, skąd mięsień przechodzi w ścięgno Achillesa.

3. Mięsień płaszczkowaty (łac. musculus soleus) jest położony pod mięśniem brzuchatym. Przyczep początkowy obejmuje głowę i górną część kości strzałkowej, a także kresę mięśnia płaszczkowatego. Ścięgno końcowe również dociera do guza piętowego i przechodzi w "Achillesa".

4. Funkcją mięśnia trójgłowego łydki jest zgięcie podeszwowe stopy, a także odwracanie jej i przywodzenie. Umożliwia też oderwanie pięty od podłoża w trakcie chodu oraz ruch wspięcia na palce. Trójgłowy łydki zaliczany jest także do grona mięśni pomocniczych stawu kolanowego, gdzie wpływa na ruchy zgięcia.

Neuron

Neuron

1. Neuron to nic innego jak podstawowa jednostka strukturalna układu nerwowego zwierząt, czyli mówiąc prościej, komórka nerwowa. Głównym zadaniem jest odbieranie i przekazywanie informacji nerwowej w postaci sygnału elektrycznego.

2. Neurony zbudowane są z ciała komórkowego od którego odchodzą dwa typy wypustek: krótkie dendryty i długie aksony. Zadaniem dendrytów, które zakończone są receptorami, jest transport informacji nerwowej do ciała komórkowego. Z kolei aksony przekazują sygnały do odpowiednich narządów czyli tzw. efektorów.

3. Neurony są ze sobą połączone za pomocą synaps, które pozwalają komórkom nerwowym tworzyć całe sieci neuronowe. Same neurony są także pokryte specjalnymi osłonkami, których zadaniami są m.in.: izolacja przekazywanego sygnału, przyśpieszenie transportu informacji nerwowej, ochrona włókien przed uszkodzeniami, a także odżywianie neuronów i ich regenerowanie.

4. Neurony mogą być dzielone ze względu na budowę strukturalną jak i funkcjonalność. Najczęściej wykorzystywane klasyfikacje dotyczą kierunku przekazywanej informacji nerwowej. Według takiego kryterium wyróżnia się cztery typy neuronów:

  • czuciowe - przenoszące sygnał od receptora do OUN
  • ruchowe - transportujące informacje od OUN do efektorów
  • kojarzeniowe - umożliwiające wymianę informacji pomiędzy poszczególnymi neuronami.
Mięsień dwugłowy ramienia

Mięsień dwugłowy ramienia (łac. biceps brachii)

1. Główny mięsień grupy przedniej mięśni przedramienia.

2. Mięsień dwugłowy zwany jest potocznie bicepsem co odnosi się do jego budowy, w której wyróżniamy dwie głowy: krótką i długą.

3. Krótka głowa mięśnia dwugłowego za pole przyczepu początkowego posiada wyrostek kruczy łopatki. Z kolei głowa długa rozpoczyna się na obrąbku stawowym i guzku nadpanewkowym łopatki. Włókna obu głów przechodzą w masywny brzusiec, który tworzy dwa ścięgna końcowe:

  • płaskie, powierzchowne tzw. rozcięgno mięśnia dwugłowego ramienia przechodzące dalej w powięź przedramienia.
  • ścięgno właściwe przyczepiające się do guzowatości kości promieniowej

4. Mięsień dwugłowy oddziałuje na staw ramienny i łokciowy. W przypadku tego pierwszego odpowiada za ruch zgięcia, obraca ramię do wewnątrz i je odwodzi (głowa długa), a także przyczynia się do przywodzenia (głowa krótka). W stawie łokciowym determinuje ruch zgięcia i odwracania (supinacji) przedramienia.

Mięsień ramienno-promieniowy

Mięsień ramienno-promieniowy (łac. brachioradialis)

1. Jeden z głównych mięśni grupy promieniowej przedramienia

2. Mięsień ramienno-promieniowy biegnie od bocznej powierzchni dolnej części kości ramiennej i bocznej przegrody międzymięśniowej ramienia, a jego przyczepem końcowym jest wyrostek rylcowaty. Ścięgno końcowe mięśnia ramienno-promieniowego rozpoczyna się mniej więcej w połowie długości przedramienia.

3. Mięsień ramienno-promieniowy niezwykle silnym zginaczem stawu łokciowego. Oprócz tego w niewielkim stopniu bierze udział w ruchach supinacji i pronacji przedramienia.

Mięsień glistowaty

Mięsień glistowaty (łac. lumbricales)

1. Wyróżniamy cztery mięśnie glistowate, które występują w ręce.

2. Dwa mięśnie, które zlokalizowane są po stronie promieniowej, są rozciągnięte między brzegiem promieniowym odpowiednich ścięgien.

3. Mięśnie po stronie łokciowej rozpoczynają się przyczepami na sąsiednich ścięgnach zginacza głębokiego palców.

4. Mięśnie przechodzą w wąskie ścięgna umiejscowione po stronie dłoniowej od więzadeł poprzecznych głębokich śródręcza. Następnie wnikają od strony promieniowej w rozcięgno grzbietowe na wysokości paliczków bliższych II, III, IV i V palca.

5. Mięśnie glistowate odpowiadają za zginanie placów w stawach śródręczno-paliczkowych oraz ich wyprost w stawach międzypaliczkowych.

Wyrostek mieczykowaty

Wyrostek mieczykowaty (łac. processus xiphoideus)

1. Jeden z trzech elementów kostnych tworzących mostek, który jest zarazem jego najniżej położoną oraz najmniejszą strukturą. Od góry jest ograniczony trzonem mostka.

2. Wyrostek mieczykowaty stanowi miejsce przyczepu mięśni brzucha.

3. Miejsce połączenia wyrostka mieczykowatego z mostkiem postrzega się jako dolną granicę dla centralnej części klatki piersiowej.

Mięsień piszczelowy przedni

Mięsień piszczelowy przedni (łac. tibialis anterior)

1. Mięsień klasyfikowany go przedniej grupy mięśni podudzia.

2. Przyczep początkowy mięśnia piszczelowego przedniego jest bardzo szeroki. Mowa tu o kłykciu bocznym i górnych 2/3 bocznej powierzchni piszczeli górnych, a także 2/3 błony międzykostnej piszczel i powięzi goleni.

3. Mięsień przebiega wzdłuż trzonu kości piszczelowej i mniej więcej w jej dolnej połowie przechodzi w ścięgno końcowe. Przyczepem końcowym jest powierzchnia podeszwowa kości klinowatej przyśrodkowej stopy i powierzchnia podeszwowa podstawy pierwszej kości śródstopia.

4. Mięsień piszczelowy przedni odpowiada za wyprost stopy (zgięcie grzbietowe), a także jej odwracanie.

Mięsień biodrowo-lędźwiowy

Mięsień biodrowo-lędźwiowy (łac. iliopsoas)

1. Mięsień utworzony z dwóch pomniejszych struktur - lędźwiowego większego i biodrowego.

2. Mięsień lędźwiowy większy (łac. psoas major) stanowi większą część opisywanego biodrowo-lędźwiowego. Zaliczany jest do grona przednich mięśni grzbietowych obręczy miednicznej, mięśni kończyny dolnej, a także jako jeden z elementów wchodzących w skład tylnej części jamy brzusznej.

3. Lędźwiowy większy rozpoczyna się na wysokości ostatniego kręgu piersiowego i kręgów lędźwiowych. Włókna przebiegają w kierunku dolnym, ulegają skręceniu w bok gdzie łączą się z mięśniem biodrowym, by koniec końców dotrzeć do krętarza mniejszego kości udowej.

4. Mięsień biodrowy (łac iliacus) jest drugą strukturą wchodzącą w skład mięśnia biodrowo-lędźwiowego. Zlokalizowany jest w dole biodrowym, gdzie jednocześnie pokrywa jego powierzchnie.

5. Przyczepem początkowym mięśnia biodrowego jest grzebień biodrowy oraz oba kolce biodrowe przednie. Włókna przebiegając pod więzadłem pachwinowym łączą się mięśniem lędźwiowym większym. Po zrośnięciu się, obie struktury kończą się wspólnym ścięgnem na krętarzu mniejszym kości udowej.

6. Mięsień biodrowo-lędźwiowy jest jednym z najsilniejszych zginaczy stawu biodrowego. Co więcej, iliopsoas warunkuje rotacje zewnętrzną uda w tym stawie, a także stabilizuje pozycję ciała poprzez utrzymanie prawidłowej krzywizny lordozy lędźwiowej.

Kość piętowa

Kość piętowa (łac. calcaneus)

1. Największa kość znajdująca się pod kością skokową. Zbudowana jest z trzonu posiadającego trzy powierzchnie stawowe, a także trzech wyrostków.

2. Pomiędzy wspomnianymi powierzchniami stawowymi trzonu znajduje się bruzda kości piętowej. Wraz z bruzdą kości skokowej tworzy zatokę stępu.

3. W przypadku wyrostków wyróżniamy: guz piętowy, bloczek kości strzałkowej i podpórkę kości skokowej. Choć wszystkie stanowią miejsce przebiegu oraz przyczepu więzadeł, to najistotniejszą rolę pełni pierwszy z nich. Guz piętowy jest jednym z trzech punktów podparcia na powierzchni naszej stopy, co ma niewątpliwie fundamentalną rolę dla ruchu i utrzymania pozycji stojącej.

Mięsień ramienny

Mięsień ramienny (łac. brachialis)

1. Mięsień należący do przedniej grupy mięśni ramienia. Zlokalizowany jest na przedniej powierzchni kości ramiennej. Z zewnątrz przykrywa go popularny mięsień dwugłowy.

2. Pole przyczepu początkowego obejmuje przednią powierzchnię dolnej połowy kości ramiennej oraz boczne i przyśrodkowe przegrody międzymięśniowe. Włókna mięśnia ramiennego w pewnym stopniu ulegają zrośnięciu się z torebką stawu łokciowego. Przyczepem końcowym jest natomiast guzowatość kości łokciowej.

3. Mięsień ramienny odpowiada w naszym organizmie tylko za jeden ruch, jest to niezwykle silne zgięcie przedramienia w stawie łokciowym.

Splot trzewny

Splot trzewny (łac. plexus coeliacus)

1. W mowie potocznej częściej nazywany jest splotem słonecznym (łac. plexu solaris).

2. Mianem splotu nerwowego nazywamy skupisko połączeń neuronów. W przypadku splotu słonecznego jest to jeden z elementów autonomicznej części systemu nerwowego, która odpowiada za unerwienie narządów wewnętrznych.

3. Splot trzewny jest zlokalizowany na poziomie L1 (pierwszego kręgu odcinka lędźwiowego) i jest otoczony narządami wewnętrznymi: przeponą (od góry), nadnerczami (z boku), tętnicą nerkową (od dołu) oraz aortą brzuszną (z przodu).

4. Zadaniem splotu słonecznego jest przede wszystkim przekazywanie informacji nerwowej do narządów wewnętrznych, czego efektem jest wyzwalanie reakcji niezależnych od naszej woli. Wśród wspomnianych struktur wyróżniamy m.in. jelita, przeponę, wątrobę, żołądek, narządy płciowe czy większe naczynia krwionośne.

5. Procesy regulowane przez splot trzewny to np. praca mięśnia sercowego, perystaltyka żołądka i jelit, przemiana materii, termoregulacja, oddychanie czy wydzielanie hormonów nadnerczy i trzustki.

6. W przeszłości splot trzewny był określany mianem "mózgu brzusznego".

Kresa biała

Kresa biała (łac. linea alba)

1. Mianem kresy białej określa się splot kolagenowych włokienek, które tworzą rozcięgno mięśnia prostego brzucha. Sama kresa przebiega od wyrostka mieczykowatego przez pępek aż do spojenia łonowego.

2. Wbrew pozorom kresa pełni niezwykle istotną funkcję. Oprócz tego, że pełni funkcję punktu stabilizacji dla mięśni prostych brzucha, to dodatkowo przenosi napięcie z mięśni skośnych na boczne rozcięgna.

3. Kresa jest bardzo podatna na powstawanie przeciążeń i przepuklin! Wszystko za sprawą zmieniającego się ciśnienia w jamie brzusznej i narządach wewnętrznych, kresa jest poddawana dodatkowemu naprężaniu, co w konsekwencji powoli osłabia jej funkcję. Rozejście się kresy prowadzi do powstawania rozstępów, co jest częstą sytuacją podczas porodów.

Mięsień krawiecki

Mięsień krawiecki (łac. sartorius)

1. Mięsień zaliczany jest do grona mięśni długich. Ma kształt wąskiej taśmy, która biegnie wzdłuż przedniej powierzchni uda.

2. Mięsień krawiecki jest rozciągnięty pomiędzy kolcem biodrowym przednim górnym, a guzowatością piszczeli do której przyczepia się nieco poniżej i przyśrodkowo.

3. Główną funkcją krawieckiego jest zgięcie i rotacja zewnętrzna uda. Oprócz tego wpływa na ruch zgięcia w stawie kolanowym, a w zależności od położenia kończyny dolnej umożliwia jej odwodzenie lub przywiedzenie.

4. Mięsień krawiecki jest najdłuższym mięśniem w ciele człowieka.

Kciuk

Kciuk (łac. pollex)

1. Kciuk stanowi pierwszy palec ręki u ssaków naczelnych

2. W przeciwieństwie do innych palców kciuk zbudowany jest jedynie z dwóch paliczków. W budowie anatomicznej wyróżniamy w nim trzy połączenia stawowe: nadgarstkowo-śródręczny kciuka, śródręczno-paliczkowy kciuka i między paliczkowy.

3. Ruchomość kciuka obejmuje: zgięcie i wyprost, przeciwstawianie i odprowadzanie, a także obwodzenie jako efekt wypadkowej wszystkich aktywności.

4. Ze względu na ogromną precyzję ruchów, jakie zapewniają funkcje kciuka, palec ten jest opatrzony dużą ilością mięśni. Wśród nich wyróżniamy mięśnie z tylnej części przedramienia, a także grupę krótkich mięśni rąk (wśród nich konkretne mięśnie kłębu kciuka).

Mięsień pośladkowy wielki

Mięsień pośladkowy wielki (łac. gluteus maximus)

1. Zaliczany jest do największego elementu grupy tylnej mięśni obręczy kończyny dolnej.

2. Wielki mięsień pośladkowy posiada szerokie pole przyczepu początkowego. Mięsień rozpoczyna się na powięzi piersiowo-lędźwiowej, kresie pośladkowej tylnej talerza kości biodrowej, bocznych brzegach kości guzicznej i krzyżowej, a także więzadle krzyżowo-guzowym.

3. Włókna mięśnia pośladkowego wielkiego biegną po skosie w kierunku boczno-dolnym, a przyczepem końcowym mięśnia jest pasmo biodrowo-piszczelowe powięzi szerokiej uda (ITB) i tzw. trzeci krętarz, czyli guzowatość pośladkowa kości udowej.

4. Mięsień jest silnym prostownikiem i rotatorem zewnętrznym uda, z uwagi na przyczep powięziowy, pośladkowy wielki przyczynia się również do odwodzenia. Dodatkowo też prostuje kończynę dolną w stawie kolanowym.

5. Mięsień pośladkowy wielki jest także jednym z podstawowych mięśni posturalnych, które są niezbędne do utrzymania prawidłowej i wyprostowanej postawy ciała. Obustronna praca tego mięśnia zapewnia kontrolę statyki tułowia i determinuje prawidłową ruchomość miednicy.

Dół podkolanowy

Dół podkolanowy (łac. fossa poplitea)

1. Struktura położona w tylnej części stawu kolanowego rozciąga się od kanału mięśni przywodzicieli do głów mięśnia brzuchatego łydki.

2. Dół podkolanowy przykryty jest z zewnątrz powięzią podkolanową. Sam natomiast składa się ze ścięgien mięśni kulszowo-goleniowych i łydki — od góry i z boku głowa długa mięśnia dwugłowego, od góry i przyśrodkowo mięsień półbłoniasty i półścięgnisty, a od dołu wspomniany już brzuchaty łydki.

3. Przez dół podkolanowy przebiega wiele struktur zawiadujących całą kończynę dolną. Są to przede wszystkim struktury nerwowe (gałęzie końcowe nerwu kulszowego — nerw piszczelowy i strzałkowy boczny) oraz naczynia krwionośne (tętnica i żyła podkolanowa).

4. W ujęciu biomechanicznym dół podkolanowy jest naturalnym łącznikiem pomiędzy stopą i miednicą. Zapewnia też płynne przejście mięśni uda w struktury podudzia. Odgrywa też kluczową rolę w prawidłowym ruchu stawu kolanowego, dlatego jego nadmierne napięcie może doprowadzić do ograniczenia ruchu wyprostu lub rotacji.